12.10.2025
2020-nji ýylyň 25-nji sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň karary esasynda, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň birinji saýlawlaryny 2021-nji ýylyň mart aýynyň soňky ýekşenbesinde, ýagny, mart aýynyň 28-ine geçirmek bellenildi.
Türkmenistanyň Merkezi saýlaw toparynyň 2020-njy ýylyň 28-nji noýabrynda kabul eden karary esasynda, saýlaw möwsümi 2021-nji ýylyň 2-nji ýanwaryndan başlandy.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlarynda her welaýatyň, Aşgabat şäheriniň çägi sekiz mandatly bir okrugdyr.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň düzümi 56 agzadan ybarat bolup, her welaýatdan we Aşgabat şäherinden sekiz agza welaýat, Aşgabat şäher halk maslahatlarynyň agzalary tarapyndan göni däl saýlaw hukugynyň esasynda gizlin ses bermek arkaly saýlanylýar.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň sekiz agzasy Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan bellenilýär.
Saýlawlaryň demokratik ýagdaýda geçirilişi jemgyýetçiligiň synçy nazarynda boldy. Saýlawlaryň ähli tapgyrlaryna syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri, raýatlar toparlary we dalaşgärler tarapyndan bellenilen milli synçylaryň 440-sy syn etdi. Şol sanda:
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan 83;
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasy
tarapyndan 60;
Türkmenistanyň Agrar partiýasy tarapyndan 72;
Türkmenistanyň kärdeşler arkalaşyklaryndan 72;
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginden 66;
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasyndan 67;
Raýatlar toparlary tarapyndan 16;
Dalaşgärler tarapyndan 4 milli synçy bellenildi.
Saýlawlary aýanlyk şertlerinde geçirmek maksady bilen welaýat, Aşgabat şäher saýlaw toparlarynda bellige alnan bu milli synçylar öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde saýlawlar bilen baglanyşykly işlere işjeň gatnaşyp,syn etdiler. Has takygy, ýurdumyzyň welaýatlarynda we Aşgabat şäherinde saýlawlaryň geçişine syn eden milli synçylaryň sany aşakdaky ýalydyr:
Ahal welaýatynda 62;
Balkan welaýatynda 89;
Daşoguz welaýatynda 80;
Lebap welaýatynda 84;
Mary welaýatynda 92;
Aşgabat şäherinde 33.
Dalaşgärleri hödürlemek 2021-nji ýylyň 6-njy fewralynda başlandy we 2-nji martda tamamlandy.
Dalaşgärleri bellige almak 11-nji fewraldan 7-nji mart aralygynda geçirildi.
2021-njy ýylyň 28-nji martynda geçirilen saýlawlarda ýurdumyzda dalaşgär hödürlemek boýunça mejlisleriň jemi 56-sy geçirildi. Şolardan:
17-si welaýat, Aşgabat şäher halk maslahatlary tarapyndan;
95-si bolsa etrap, şäher halk maslahatlary tarapyndan geçirildi.
Şeýlelikde, dalaşgärleriň 112-si hödürlendi hem-de olar Merkezi saýlaw topary tarapyndan bellige alyndy. Has anygy, bellige alnan dalaşgärleriň sany aşakdaky ýalydyr:
Ahal welaýatyndan 21;
Balkan welaýatyndan 21;
Daşoguz welaýatyndan 18;
Lebap welaýatyndan 18;
Mary welaýatyndan 17;
Aşgabat şäherinden 17.
Dalaşgäriň, 83-si, ýagny 74,11 göterimi erkekler, 29-sy, ýagny 25,89 göterimi zenanlardyr.
Şeýle-de, Merkezi saýlaw topary tarapyndan dalaşgärleriň ynanylan adamlarynyň 111-si bellige alyndy.
Bellige alnan dalaşgärleriň saýlawlaryň öň ýanyndaky wagyz işleri olaryň bellige alnan döwründen başlandy we 26-njy martda tamamlandy.
Ýurdumyz boýunça Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalygyna bellige alnan dalaşgärleriň 112-si wagyz işleriniň çäklerinde saýlawçylar, ýagny welaýatlaryň, Aşgabat şäheriniň halk maslahatlarynyň agzalary bilen duşuşyk ýygnaklarynyň 24-sini geçirdiler.
Saýlawlar boýunça her welaýatda we Aşgabat şäherinde bir sany, ýurdumyz boýunça jemi alty sany ses berilýän jaý-saýlaw uçastogy döredildi. Has takygy:
Aşgabat şäher häkimliginiň «Mekan» köşginde;
Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň Änew şäherindäki Medeniýet öýünde;
Balkan welaýat häkimliginiň binasynda;
Daşoguz welaýat kitaphanasynyň binasynda;
Lebap welaýat kitaphanasynyň binasynda;
Mary welaýatynyň Kemine adyndaky döwlet drama teatrynda.
Şol binalarda welaýat, Aşgabat şäher halk maslahatlarynyň agzalary öz mejlislerini geçirip, ses berdiler.
Saýlaw uçastoklarynda ses bermek sagat 9-dan 11-e çenli geçirildi.
Şeýlelikde, saýlawlar güni 48 mandat üçin 112 dalaşgär bäsleşdi. Munuň özi demokratik ýörelgelerimiz esasynda 1 ýer üçin 2-3 dalaşgäriň bäsleşendigini görkezýär.
Welaýat we Aşgabat şäher saýlaw toparlary tarapyndan saýlawçylaryň ýagny, welaýat we Aşgabat şäher halk maslahatlarynyň agzalarynyň 231 –si hasaba alyndy.
Saýlawlarda welaýat we Aşgabat şäher halk maslahatlarynyň agzalary işjeň ýagdaýda ses berdiler. Şol sanda:
Ahal welaýatynda 97,3 %;
Balkan welaýatynda 97,4 %;
Daşoguz welaýatynda 100 %;
Lebap welaýatynda 100 %;
Mary welaýatynda 100 %;
Aşgabat şäherinde 97,4 %;
Türkmenistan boýunça jemi 98,7%gatnaşyk boldy.
Saýlaw ulgamyny sanlaşdyrmak işleriniň çäklerinde, saýlawlar güni Aşgabat şäherindäki we welaýatlarymyzdaky saýlaw uçastoklarynda wideokameralar gurnalyp, saýlawçylaryň ses berişleri Türkmenistanyň Merkezi saýlaw toparynyň saylav.gov.tm internet-saýtynda on-line tertibinde göni görkezildi.
Saýlawlarda ýurdumyz boýunça bellige alnan 112 dalaşgärden Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalygyna Türkmenistan boýunça 48 agza saýlandy. Has anygy:
Ahal welaýatyndan 8 agza;
Balkan welaýatyndan 8 agza;
Daşoguz welaýatyndan 8 agza;
Lebap welaýatyndan 8 agza;
Mary welaýatyndan 8 agza;
Aşgabat şäherinden 8 agza.
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 78-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň 8 agzasy Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan bellenilýär.
Milli parlamentiň iki palataly düzüminiň döredilmegi halkymyzyň bagtyýarlygynyň we abadançylygynyň, demokratik düzümleriň berkidilmeginiň, demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmagyň ýolunda möhüm ähmiýetli ädimdir.
